Cilat janë shkaqet dhe faktorët e rrezikut?

Shkaku i saktë i kancerit të stomakut nuk është gjithmonë i qartë, por disa faktorë mund të rrisin ndjeshëm rrezikun për zhvillimin e tij. Faktorët më të rëndësishëm të rrezikut përfshijnë:

Infeksioni me Helicobacter pylori (H. pylori)
Infeksioni kronik me H. pylori është një nga faktorët më të njohur të rrezikut për kancerin e stomakut, sepse mund të shkaktojë inflamacion të zgjatur të mukozës gastrike.

Gjendjet parakanceroze të stomakut
Disa ndryshime të mukozës së stomakut, si gastriti atrofik, metaplazia intestinale, displazia dhe polipet gastrike, mund të rrisin rrezikun për transformim malinj.

Anemia pernicioze
Kjo gjendje lidhet me dëmtime kronike të mukozës së stomakut dhe konsiderohet një faktor rreziku për zhvillimin e kancerit gastrik.

Historia e ndërhyrjeve kirurgjikale në stomak
Personat që kanë kryer më parë heqje të pjesshme të stomakut mund të kenë rrezik më të lartë në afat të gjatë.

Historia familjare e kancerit të stomakut
Rreziku mund të jetë më i lartë tek personat që kanë familjarë të afërt me këtë sëmundje.

Dieta dhe stili i jetesës
Konsumimi i shpeshtë i ushqimeve të kripura, të konservuara ose të pasura me nitrozamina, së bashku me pirjen e duhanit, konsumimin e alkoolit dhe obezitetin, mund të rrisin rrezikun për kancer të stomakut.

---

Cilat janë simptomat e kancerit të stomakut?

Në fazat e hershme, kanceri i stomakut mund të mos shkaktojë simptoma të qarta. Për këtë arsye, shumë pacientë diagnostikohen vetëm kur sëmundja ka përparuar. Kur simptomat shfaqen, ato mund të përfshijnë:

• Parehati ose ndjesi rëndese në bark.
• Ndjesi ngopjeje të menjëhershme pas sasive të vogla të ushqimit.
• Vështirësi në gëlltitje.
• Mospëlqim për mishin.
• Të përziera dhe të vjella.
• Urth ose refluks acid.
• Humbje oreksi.
• Humbje të pashpjegueshme në peshë.
• Lodhje dhe dobësi të përgjithshme.
• Fryrje abdominale.

Këto simptoma mund të shfaqen edhe në sëmundje të tjera të stomakut, por prania e tyre, sidomos kur zgjasin në kohë, kërkon gjithmonë vlerësim mjekësor.

---

Si diagnostikohet kanceri i stomakut?

Diagnoza e kancerit të stomakut bazohet në një kombinim të konsultës mjekësore, ekzaminimeve endoskopike, analizave laboratorike dhe imazherisë. Qëllimi është të konfirmohet diagnoza dhe të vlerësohet shtrirja e sëmundjes. Metodat më të përdorura diagnostikuese përfshijnë:

Vizitë gastro-hepatologjike – 👉 Lexo më tepër
Vlerësim i simptomave, historisë mjekësore dhe faktorëve të mundshëm të rrezikut.

Gastroskopia me biopsi – 👉 Lexo më tepër
Është ekzaminimi më i rëndësishëm për diagnostikimin e kancerit të stomakut, sepse lejon vlerësimin direkt të mukozës së stomakut dhe marrjen e mostrave për biopsi.

Ekografia abdominale – 👉 Lexo më tepër
Përdoret për të vlerësuar strukturat përreth dhe për të dhënë informacion shtesë mbi organet abdominale.

Analizat laboratorike të gjakut – 👉 Lexo më tepër
Mund të ndihmojnë në identifikimin e anemisë, vlerësimin e gjendjes së përgjithshme të pacientit dhe në disa raste në ndjekjen e sëmundjes.

Skaneri CT ose rezonanca magnetike
Këto ekzaminime përdoren për të vlerësuar përhapjen e sëmundjes dhe për të identifikuar metastaza të mundshme.

Procedura shtesë diagnostikuese
Në raste të veçanta, mund të nevojiten ekzaminime shtesë për të saktësuar diagnozën ose stadin e sëmundjes.

---

Si trajtohet kanceri i stomakut?

Trajtimi i kancerit të stomakut varet nga faza e sëmundjes, përhapja e tumorit dhe gjendja e përgjithshme e pacientit. Në shumë raste, trajtimi kërkon një qasje multidisiplinare që përfshin gastro-hepatologun, kirurgun, onkologun dhe specialistë të tjerë. Opsionet kryesore të trajtimit përfshijnë:

Trajtimi endoskopik
Në disa raste shumë të hershme, kur tumori është i kufizuar vetëm në shtresat sipërfaqësore të mukozës së stomakut, lezionet mund të trajtohen me procedura endoskopike. Këto metoda lejojnë heqjen e lezionit pa pasur nevojë për kirurgji të hapur.

Kirurgjia
Kirurgjia është një nga trajtimet kryesore për kancerin e stomakut. Në varësi të lokalizimit dhe përhapjes së tumorit, mund të kryhet heqja e një pjese të stomakut (gastrektomi e pjesshme) ose heqja e plotë e stomakut (gastrektomi totale). Në shumë raste hiqen edhe nyjet limfatike përreth për të reduktuar rrezikun e përhapjes së sëmundjes.

Kimioterapia dhe radioterapia
Këto trajtime mund të përdoren para kirurgjisë për të zvogëluar madhësinë e tumorit ose pas kirurgjisë për të reduktuar rrezikun e rikthimit të sëmundjes. Në faza më të avancuara, ato përdoren gjithashtu për të kontrolluar përhapjen e tumorit dhe për të përmirësuar cilësinë e jetës së pacientit.

Kujdesi paliativ
Në rastet kur trajtimi kurativ nuk është i mundur, kujdesi paliativ synon të lehtësojë simptomat si dhimbja, vështirësitë në ushqyerje ose problemet gastrointestinale, duke ndihmuar pacientin të ketë një cilësi më të mirë jete.

Pas trajtimit, pacientët kanë nevojë për ndjekje të rregullt mjekësore, këshilla dietike dhe monitorim të vazhdueshëm për rikuperimin dhe për zbulimin e hershëm të çdo rikthimi të mundshëm të sëmundjes.

---

A mund të parandalohet kanceri i stomakut?

Edhe pse jo të gjitha rastet e kancerit të stomakut mund të parandalohen, disa masa mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut. Masat kryesore parandaluese përfshijnë:

• Diagnostikimin dhe trajtimin e infeksionit me H. Pylori.
• Kontrollet e rregullta tek personat me faktorë rreziku.
• Kufizimin e konsumit të ushqimeve të kripura dhe të konservuara.
• Shmangien e duhanit.
• Kufizimin e konsumit të alkoolit.
• Ndjekjen e një diete të pasur me perime dhe fruta të freskëta.
• Mbajtjen e një peshe trupore të shëndetshme.

Kontrollet periodike janë veçanërisht të rëndësishme tek personat me histori familjare të kancerit të stomakut, me anemi me shkak të panjohur ose me sëmundje kronike të stomakut.

---

Kur duhet të konsultoheni me mjekun?

Duhet të kërkoni vlerësim mjekësor nëse përjetoni:

• Simptoma të vazhdueshme të stomakut.
• Ngopje të hershme.
• Vështirësi në gëlltitje.
• Humbje të pashpjegueshme në peshë.
• Anemi ose lodhje të vazhdueshme.
• Të vjella të përsëritura ose simptoma të tjera shqetësuese.

Diagnostikimi dhe trajtimi në kohë i kancerit të stomakut mund të përmirësojë ndjeshëm prognozën dhe cilësinë e jetës së pacientit.

---

Pse është i rëndësishëm diagnostikimi i hershëm?

Diagnostikimi i hershëm i kancerit të stomakut është thelbësor për rritjen e mundësive të trajtimit dhe përmirësimin e mbijetesës. Tek pacientët me simptoma të vazhdueshme gastrike ose me faktorë të njohur rreziku, ekzaminimet diagnostikuese mund të ndihmojnë në zbulimin e sëmundjes në fazat e hershme. Vlerësimi i specializuar nga mjeku gastro-hepatolog është i rëndësishëm për interpretimin e simptomave, përcaktimin e ekzaminimeve të nevojshme dhe orientimin drejt trajtimit më të përshtatshëm.

📅 Rezervoni një konsultë me gastro-hepatologun.
🩺 Informohuni për programet e kontrollit të traktit tretës.

---

📌 Rishikuar nga Prof. Asc. Dr. Ilir Kajo, Gastro-Hepatolog, Endoskopist, Klinika Kajo.

KUJDES! Teksti në këtë faqe është shkurtuar dhe thjeshtëzuar për t'u bërë më i kuptueshëm nga pacienti mesatar. Ai ka si qëllim informimin e publikut dhe nuk duhet në asnjë mënyrë të zëvendësojë konsultat mjekësore të specializuara.